خاکورزی

تعریف
خاک ورزی به معنی آندسته عملیات مکانیکی است که برای به هم زدن خاک ، به منظور پرورش گیاهان زراعی انجام می گیرد. هدف های صحیح خاک ورزی عبارت است از 1- ایجاد محیطی مناسب جهت جوانه زدن بذر و رشد و نمو ریشه. 2- کنترل علف های هرز رقیب. 3-کنترل فرسایش خاک. 4- کنترل رطوبت خاک (اجتناب از رطوبت زیاد خاک و تقلیل صدمات وارده بر گیاه در دوره کمبود رطوبت) 5- بهبود بخشیدن به شرایط فیزیکی خاک.

تاریخچه خاک ورزیخاک ورزی قبل از نگارش تاریخچه اولیه زندگی انسان و در دوره پایانی عصر حجر شروع گردید. اولین وسایل مورد استفاده عبارت بودند از ابزار های دستی برای خرد کردن و کندن خاک که معمولاً از چوب، استخوان یا سنگ ساخته می شدند. این وسایل برای به کنترل در آوردن یا از بین بردن گیاهان بومی، ایجاد سوراخ هایی در خاک برای کاشت بذر گیاهان یا کاشت گیاهان زراعی و کاهش رشد گیاهان بومی و علف های هرز رقیب در میان گیاهان زراعی، استفاده می شدند.
غالباً قسمت کوچکی از زمین به کمک آتش پاک می شد و سپس به وسیله چوب حفر کننده یعنی پیشرو احتمالی گاو آهن حفر می گردید. چوب حفر کننده که در مدت زمان تبدیل به گاو ۀهن پایی شد دارای تکیه گاهی بود که برزگر با پای خود به روی آن فشار می آورد. در مرحله بعد از آن این وسیله توسط یک یا چند نفر کشیده می شد و این در حالی بود که یک نفر دیگر آن را به طرف جلو می راند.
مرحله بعدی خاک ورزی یعنی استفاده از توان حیوانات اهلی ، در بعضی از نقاط جهان قبل از تاریخ به وقوع پیوست و بدین ترتیب حرکتی یکنواخت در توسعه ادوات کشاورزی به وجود آمد که اولین دلیل استفاده از آن در یک لوحه از سومری ها متعلق به حدود 3500 سال قبل از میلاد مسیح به دست آمد. گاو آهن نقش شده بر روی این نشان به طور قابل توجهی شبیه به گاو آهن چوبی بود که تا به امروز توسط زارعین خاور نزذیک و خاور میانه استفاده شده است همچنین دز اهرام مصر لوحه های 3000 ساله ای از نقش گاو آهنهای چوبی که با گاو کشیده می شدند به دست آمده است.
در مرحله بعد از ان، لوله ای عمودی که هر دو سر ان باز بود، به گاو آهن متصل شده و یک نفر بذر را از طریق قیفی که به بالای لوله متصل می گردید، به داخل لوله می انداخت. این روش ابتدایی ترین مثال از اصول خاک ورزی و کشت می باشد که هنوز در خاور نزدیک مورد استفاده قرار می گیرد. پیشرفت های بیشتر در طول قرن های متمادی نا چیز بود اما، علیرغم اینکه تصور می شد ، آهن موجب مسمومیت خاک می گردد، بلاخره بعضی از گاو آهنها به تیغه های آهنی مجهز شدند. پیشرفت فولاد در قرن نوزدهم در سال 1833 موجب به وجود آمدن گاو آهنی شد که دارای لبه ای تیز و سطحی انحنا دار و صیقلی بود. لبه های تیز لایه ای از خاک را می برید و سطح انحنا دار صیقلی ، به گاو آهن اجازه می داد که از خاک عبور کند. از آن زمان تا کنون حرکت بر روی یک خط مستقیم گاو آهن، یا به وجود آمدن حرکت دورانی بعضی از ادوات از قبیل گاو آهنهای بشقابی، هرس ها، فوکا های دوار و سایل مختلف خرد کن و بهم زن تکمیل گردیده است.
اصول شناخت در مورد تأثیرات عملیات زراعی در قرون وسطی بسیار کم بوده است. در سال 1731 جثرو تول در انگلستان بر این عقیده بود که گیاهان از ذرات بسیار ریز خاک استفاده می کنند. بدین ترتیب که هر چه ذرات خاک نرم تر و ریز تر تقسیم شود، ذرات بیشتری توسط ریشه ها جذب می گردد.

ادامه مطلب.)