“””

بررسی کوتاه در بحث

کمپوست

مقدمه:

چند دهه‌اي است كه با رخدادهاي بزرگ فرآيندهاي صنعتي در پهنة گيتي زباله‌ها نيز به همراه آلودگي‌هاي روزافزون خاك، آب و هوا زنجيرة زيست محيطي و زيستگاه آدميان را به سختي با تهديد ناخواسته‌اي روبرو نموده است. در زمينة مبارزه با چنين مشكل فراگيري مراكز پژوهشي و اجرايي تلاش و كوشش پيگيري را در رويارويي و مبارزه آغاز كرده‌اند.

با افزايش فزاينده جمعيت و روند رو به گسترش شهرنشيني، روزانه بر مقدار زباله توليد شده به وسيله انسان افزوده مي‌شود. بطوريكه بعد از تامين مواد غذايي، زباله و دفع آن يكي از مسايل عمده بشر به شمار مي‌آيد.

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

بقیه در ادامه مطلب

کلیک کنید

فصل اول

خصوصيات مهم کرم‌هاي خاکي

1. بيولوژي

1ـ1ـ خصوصيات مهم كرم‌هاي خاكي

از نظر پيشينه تاريخي، كرم‌هاي خاكي در حدود 600 ميليون سال پيش به وجود آمده و از آن زمان تا حال شاهد تكامل گونه‌هاي مختلف گياهي و جانوري بوده‌اند. شكل ظاهري اين موجودات در طي اين مدت تغيير چنداني پيدا نكرده و هم اكنون نيز بين گونه‌هاي مختلف آنها از اين نظر تفاوت قابل توجهي به چشم نمي‌خورد.

اين موجودات ارزشمند، به مدت چندين ميليون سال اراضي موجود در سطح كره زمين را در كمال آرامش و سكوت، زير و رو كرده و بدين صورت نقش مهمي در جريان چرخه عناصر ايفا نموده‌اند و در نهايت شرايط مساعدي جهت رشد بهتر گياهان به وجود آورده‌اند.

بدن آنها حلقه حلقه و استوانه‌اي شكل است. فرو رفتگي‌هاي سطح كرم خاكي تا حفره عمومي بدن ادامه دارد. تعداد حلقه‌ها برحسب گونه متغير است. با افزايش سن، تعداد حلقه‌ها بيشتر مي‌شود.

هر حلقه از بدن كرم داراي يك سري ماهيچه حلقوي است كه با باز و بسته شدن، توان جابجايي را به كرم مي‌دهد. البته به اين كار ماهيچه حلقوي، ماهيچه‌هاي طولي هم كمك مي‌كنند.

كرم خاكي جانوريست با بدن استوانه‌اي كه انتهاي آن باريكتر مي‌شود سطح شكمي نسبتاً مسطح و كم رنگ‌تر است در صورتي‌ كه سطح پشتي تيره‌تر بوده، اين جانور فاقد يك سر مشخص و تعداد قطعات بدن در گونه‌هاي مختلف متفاوت است هر قطعه از يك بند و هر دو بند به وسيله شيار عرضي از يكديگر مجزا مي‌گردند.

دهان در بند اول (I) قرار مي‌گيرد و داراي ساختمان گوشتي بوده و فاقد هر گونه زائده سفت و محكم است دهان در كرم‌هاي خاكي چهار شكل متفاوت بوده كه هر يك داراي نام ويژه‌اي مي‌باشد مخرج نيز در انتهاي بدن واقع گرديده است. (شكل 1)

نفريديوپور[1] يا روزنه دفعي كه در سطح طرفي ـ شكمي در دو طرف بدن واقع شده و در تمام بندها به استثناء بندهاي III-I وجود دارد اين منافذ در انتهاي غدد مترشحه آهكي مي‌باشند.

[1] . Nephridiopore

شكل (1) ساختمان بيروني كرم‌هاي خاكي

1ـ1ـ1ـ اندازه

كرم‌هاي خاكي از لحاظ طولي دامنه وسيعي را در بر مي‌گيرند. از كمتر از دو سانتي‌متر در گونه بيماستوس پارووس تا سه متر در انواع گرمسيري لومبديكوس تريستريس، طول بدن كرم‌ها، حتي در يك گونه مشخص نيز، برحسب PH و رطوبت تغيير مي‌كند.

1ـ1ـ2ـ رنگ

رنگ كرم‌هاي خاكي تا حدود زيادي بستگي به وجود يا عدم وجود دانه‌هاي رنگي دانه‌اي شكل و يا سلول‌هاي رنگي دارد كه در لايه ماهيچه‌اي زير كوتيكول وجود دارند. كرم‌هاي رنگين نظير لومبريكوس ترستريس معمولاً قرمز قهوه‌اي و يا تركيبي از آن و حتي گاهي متمايل به سبزند. اين رنگ تا حدودي بدليل وجود مايعات زردرنگ در حفره عمومي يا سلول‌هاي سبز كلراگوژن نزديك سطح بدن است. نظير آلوبوفورا كلروتيكا[1] كه سبز رنگ و داراي كمربند تناسلي قرمز رنگ است.

سطح شكمي كرم‌ها نسبت به سطح پشتي آنها داراي رنگ روشن‌تري است اگر چه در برخي مواقع دانه‌هاي رنگي در بدن كرم‌ها كاملاً پخش نبوده بلكه بصورت نوارهاي تيره رنگي در روي بندها هستند و فاصله بين بندها در بدن بصورت روشن‌تري مشاهده مي‌شود نظير بندهاي بدن ايزينيا فوتيدا[2] در تعدادي از كرم‌هاي كوچك آبزي پيگمان‌هاي زرد، قرمز، نارنجي، و يا حتي سبز در اپيدرم آنها ظاهر مي‌شود. دسته‌اي از كرم‌هاي خاكي بيرنگ و يا كم رنگند ولي بدليل هموگلوبين خون آنها كه در مويرگ‌هاي سطحي جريان دارد و نيز شفاف بودن غشاء بدن، اغلب صورتي و يا متمايل به قرمز بنظر مي‌رسند، در صورتيكه ديواره بدن مات باشد كرم‌ها بيرنگ و متمايل به سفيدند. رنگ كرم‌هاي رنگين در فرمالين كاملاً ثابت است در حاليكه در كرم‌هاي بيرنگ رنگ‌هاي صورتي و قرمز بسرعت ناپديد مي‌گردند.

رنگ كرم‌هاي خاكي بر حسب نوع محيط زيست و عمق خاك نيز متفاوت است مثلاً كرم‌هاي سطح‌الارض خاك از كرم‌هاي تحت‌الارض رنگي‌ترند و يا آ‌نهايي كه در بقايايي گياهي زندگي مي‌كنند قرمزتر از ساير گونه‌ها هستند و نيز رنگ گونه‌هايي كه در زير سطح خاك بسر برده و از مواد معدني تغذيه مي‌كنند خاكستري و يا خاكستري مايل به آبي است و نيز رنگ گونه‌هاي نسبتاً خشك اغلب تيره‌تر از كرم‌هاي مناطق مرطوب است

بعلاوه گونه‌هاي داراي رنگ قرمز نظير لومبريكوس، و ايزينيا و دندروبينا در سطح خاك زندگي مي‌كنند. در حاليكه انواع بي‌رنگ در لايه‌هاي عميق‌تر بسر مي‌برند، كرم‌هاي خاكي را در مقابل آسيب‌هاي نور خورشيد حفاظت مي‌كند.

[1] . Alloobofora chloorotica

[2] . Eisenia Fetida

1ـ1ـ3ـ بيولومينسانس[1]

مطالب را در ادامه

مطلب کلیک کنید