Sabzine_ebtekar@yahoo.com

www.newfarmeurmiya.wordpress.com

dr “

alireza farajzadeh
آنتی اکسیدان ها

آنتی اکسیدان ها ترکیباتی هستند که اثرات زیانبار رادیکال های آزاد را خنثی می-کنند و واکنش های زنجیره ای رادیکال های آزاد را در بدن متوقف می کنند، ‌دستگاه ایمنی را به شدت تقویت می کنند و می توانند روند پیری انسان را به خوبی معکوس کنند.
همه ی افراد به آنتی اکسیدان ها نیاز دارند اما بیماران بیشتر و بیمارانی که با بیماری‌های گسترده و پیش رونده دست و پنجه نرم می کنند بسیار بیشتر. آنتی اکسیدان ها باید بتوانند انواع رادیکال های آزاد را از بین ببرند.
رادیکال های آزاد سه گروه اصلي هستند،رادیکال سوپر اکسید که با آسیب زدن به میتوکندری سلول توانایی تبدیل غذا به انرژی را از سلول می گیرد و سلول می میرد. رادیکال هیدروکسیل که به آنزیم ها، ‌پروتئین ها و چربی های غیراشباع سلول حمله می کند. رادیکال لیپید پیروکسیل که با واکنش‌های زنجیره ای در غشاء سلولی غشاء را متلاشی کرده و سلول با بیرون ریختن مواد خود می میرد. در بدن بیماران سرطانی انواع رادیکال های آزاد جریان دارند و آنتی اکسیدان های زیادی برای نابود سازی آنها نیاز است.
آنتی اکسیدان ها گستره ی وسیعی از گیاهان، ویتامین ها ،اسیدهای آمینه و غذاها را در بر می گیرند و علم به طور روزمره در حال کشف انواع آنتی اکسیدان های جدید است اما بعضی آنتی اکسیدان ها نقش کلیدی تري دارند که فهرست وار به معرفی آنها می پردازیم.

بتاکاروتن

کاروتنوئیدها گروهی از مواد هستند که در بدن انسان از رشد انواع سلول‌های سرطانی جلوگیری می کنند. بتاکاروتن شناخته شده ترین آنهاست و توسط بدن به ویتامین A تبدیل می شود. ویتامین A برای تقویت دستگاه ایمنی ضرروی است و از اثرات زیانبار پرتودرمانی تا حد بسیار زیادی می‌کاهد.

آلفا کاروتن

آلفاکاروتن آنتی اکسیدانی است که می تواند سلول را در مرحله ی پیش سرطانی شدن با فرستادن سیگنال های تنظیم کننده ی رشد به حالت طبیعی بازگردانده و اثرباز دارنده ی قدرتمندی بر سلول‌های سرطانی با منشإ بافت پوششی دارد.

لوتئین

این آنتی اکسیدان اثر با هم افزایی نیرومندی با ویتامین C ایجاد می کند و از ترکیبات ضد سرطانی نیرومند به شمار می رود.

لیکوپن

آنتی اکسیدانی است که از پختن گوجه فرنگی خام در روغن زیتون خالص به دست می آید و از بهترین عوامل دفاعی در مقابل سرطان های پروستات و مثانه به شمار می رود. لیکوپن اثر سینرژیک (با هم اقرایی) خاصی با عصاره ی چای سبز و ویتامین E ایجاد می کند و همچنین بهترین تسکین دهنده سوختگی های ناشی از پرتودرمانی است.

زیکسانتین

زیکسانتین و لوتئین هر دو به اثر ویتامین C کمک زیادی می کنند و از خانواده های زانتوفیل ها هستند و از آنتی اکسیدان های خوب برای پیشگیری از مشکلات چشمي ‌‌در سنین بالا نیز هستند.

سلنیم

سلنیم در توقف رشد تمامي‌‌ تومورها مؤثر است و در حفاظت از سلول‌های کبدی فاکتوری ضروری است. کمبود سلنیم با بیماری‌های قلبی، سرطان پستان، ‌سرطان کولون و سرطان پروستات مرتبط شناخته شده است. سلنیم از پرقدرت ترین ترکیبات مبارزه با انواع سرطان هاست.

ان – استیل سیستئین (NAC)

از کلیدی ترین عوامل برای داشتن دستگاه ایمنی سالم است. NAC برای تمام افراد سیگاری و افرادی که در شهرهای آلوده زندگی می کنند مفید است و آنها را در مقابل آلدئیدهای سمي‌‌ ناشی از دود محافظت مي‌‌کند.

ال – متیونین

متيونین یک اسید آمینه ی گوگردی است. سم زدای کبد است و در حفاظت پروبیوتیک‌ها در کولون نقش دارد و در سنتز ویتامین B12 نیز عامل پیش ساز می-باشد.

کوئرستین

گروهی از آنتی اکسیدان ها هستند که به بیوفلاونوئیدها معروفند و در اولین رده-های نیرومندی آنتی اکسیدان ها می گنجند. کوئرستین متعلق به‌آنهاست، ‌کوئرستین می تواند به خوبی از صدمات رادیکال های آزاد به غشای سلولی محافظت کند. همچنین از مواد محافظ عالی در مقابل عوامل آلرژی زا محسوب می شود.

جینکوبیلوبا

این آنتی اکسیدان که از عصاره ی درخت ژینگو به دست می آید می تواند اکسیژن-رسانی به خون را بسیار بالا برده و گردش خون را افزایش دهد. بهترین آنتی اکسیدان برای مغز است و برای مقابله با افسردگی، ‌آلزایمر و عدم تمرکز حواس کاربرد دارد.

کورکومین

آنتی اکسیدانی است که رنگ زرد چوبه را به وجود می آورد. کورکومین یک شیمي‌‌درمانی کاملاً هدفمند طبیعی است که به صورت گزینشی سلول های سرطانی را نابود می کند.
اثر کورکومین در توقف تقریباً کامل سرطان های کولون، پستان و پروستات دیده شده و باید بیشتر بررسی شود.

عصاره ی چای سبز

چای سبز دارای آنتی اکسیدانی به نام اپی گالوکاتچین گالئات (EGCG) است که خاصیت آنتی اکسیدانی آن 25 برابر نیرومندتر از ویتامین E و 100 برابر نیرومند تر از ویتامین C است. چای سبز می تواند از شکل گیری رگ های خونی که تومور برای رشد به آنها نیاز دارد پیشگری کند و مي‌‌تواند سلول‌های سرطانی را پیش از تقسیم شدن نابود کند و در محافظت از مغز و قلب هم نقش عمده ای دارد. در اهمیت چای سبز همین نکته کافی است که بدانید ژاپنی ها بیشترین نرخ سیگاري ها در دنیا را دارند اما پایین ترین نرخ سرطان ریه را در جهان دارند و علت آن هم رواج مصرف چای سبز در میان آنهاست که می تواند از صدمات وارده به DNA به وسیله سیگار جلوگیری کند. چای سبز اگر به تنهایی و بدون افزودني مصرف شود خیلی بهتر است. چای سبز و کورکومین اثر یکدیگر را به شدت تقویت می کنند.

آلفا لایپوئیک اسید

به عنوان آنتی اکسیدان مادر شناخته می شود. باز یافت کننده ی ویتامین های Cو E در بدن است و از عمده ترین عوامل واکنش های بیوشیمیایی در میتوکندری سلول است. بدن بسیار به آن نیاز دارد و منابع آن در غذاهای مصرفي ما یافت نمی شود، کبد به شدت به آن نیازمند است و ضعف کبد هم از اصلی ترین دلایل شکستن خط ایمنی بدن است. کمبود آن به عنوان یکی از دلایل اصلی بروز سرطان در نظر گرفته می شود.

توکوتری انول

گونه ی خاصی از ویتامین E است که تا 40 برابر از ویتامین E استاندارد نیرومند تر است و در متوقف کردن رشد سلول‌های سرطان پستان بسيار توانمند است.

رزوراترول

عصاره‌ي پوست انگور است و می تواند به طور اختصاصی در مقابل سرطان های پوست و خون عمل کند و هم چنین مانع گسترش سلول‌های سرطانی و متاستاز آنها شود.

عصاره ی دانه ی انگور

برای بدن قابلیت جذب بالایی دارد و مهمترین آنتی اکسیدان در حفاظت از دستگاه گردش خون انسان شناخته می شود. همین طور اثر ویتامین C را به شدت تقویت می کند.

عصاره ی گیاه چاپارال

عصاره ی این گیاه یک آنتی اکسیدان فعال به نام نوردی هیدروگوایارتیک اسید (NDGA) دارد که آنتی اکسیدانی اختصاصی برای مقابله با رادیکال های آزاد ناشی از تابش هاست.

الاژیتانین

الاژیتانین ها آنتی اکسیدانی هستند که از تمشک گرفته می شوند ‌الاژیتانین ها در غلظت های بالا می توانند موجب ایجاد فرایند آپاپتوز یا خودکشی سلولی در سلول‌های سرطانی شوند.

ال – کارنوزین

ال – کارنوزین ترکیبی است که از دو اسید آمینه ي طبیعی آلانین و هیستیدین ساخته مي‌‌شود. آنتی اکسیدانی بسیار مؤثر برای به تعویق انداختن روند پیری است و مانع اکسیده شدن قندها در بدن می شود. اثر ضدسرطانی آن در حفاظت از پروتئین های سلولی است.

ویتامین E

عملکرد این ویتامین هنوز به درستی شناخته نشده است اما وجود آن برای کارکرد درست دستگاه قلبی- عروقی و دستگاه عصبی اهمیت فراوان دارد و کمبود آن دستگاه ایمنی را ناکارآمد مي‌‌کند. محفاظ غشای سلولی از رادیکال های آزاد است و در درمان سرطان اهمیت فراوان دارد.

ویتامین C

ویتامین C کاربردهای بسیار گسترده ای در بدن دارد و یکی از اثرات آن خاصیت آنتی اکسیدانی آن است، نیاز بدن به ویتامین C به ویژه در هنگام بروز سرطان بسیار زیاد مي‌‌باشد نکته ی جالب در مورد ویتامین C این است که آنتی اکسیدانی است که مي‌‌تواند تمام رادیکال های آزاد را در بدن هدف قرار دهد.

آنزیم های سوپراکسید دیس میوتاز (SOD)، گلوتاتیون پراکسیداز، کاتالاز

SOD رادیکال سوپراکسید را هدف قرار مي‌‌دهد و میتوکندری سلول را حفظ مي‌‌کند. SOD همراه با گلوتاتيون پراکسیداز مي‌‌توانند بعضی از عوامل مخرب را خنثی کند. SOD با ورود به سیتوپلاسم مانع حمله ی رادیکال هیدروکسیل به آنزیم ها، پروتئین ها و چربی های غیراشباع موجود در غشاهای سلولی مي‌‌شود. آنزیم کاتالاز نیز یک عامل محافظت کننده ی اختصاصی در برابر تومورهاست.

خوراکی ها

برخی از خوراکی ها خاصیت آنتی اکسیدانی ویژه ای دارند و در صورتی که به طور روزمره استفاده شوند مي‌‌توانند اثرات مخرب و ویرانگر تمام رادیکال های آزاد را به خوبی خنثی کنند، البته تعداد این خوراکی ها زیاد است و وزارت کشاورزی آمریکا با امتیازدهی به این خوراکی ها بر یک مبنای کاملاً علمي ‌‌این خوراکی ها را رتبه بندی کرده است.
شاید عجیب باشد امّا آلوی خشک در صدر جدول این خوراکی ها قرار دارد و به عنوان قوی‌ترین خوراکی با خاصیت آنتی اکسیدانی معرفی شده است. خوراکی هایی نظیر کشمش، قره قاط، کلم پیچ، توت فرنگی، اسفناج، کلم بروکسل، کلم بروکلی نیز در این جدول دارای امتیاز و رتبه ی بالایی بوده اند ضمن این که ارزش غذایی این خوراکی ها به مراتب بیشتر از خاصیت آنتی اکسیدانی آنها مي‌‌باشد. این خوراکی ها باید روزانه در رژیم غذایی بیماران گنجانده شوند.

 

 

جو گیاهی است علفی و یکساله که ارتفاع آن بسته به انواع مختلف آن تا یک متر می‌رسد. این ماده غذایی دارای خواص دارویی فراوانی است که به برخی از آن‌ها اشاره کرده‌ایم.

برگ‌های آن متناوب و باریک و دراز و به رنگ سبز تیره است. جو از نظر کاشت به دو دسته تقسیم می‌شود، جو بهاره و جو پائیزه.

جو بهاره در بهار کشت می‌شود و احتیاج به سرمای زمستان ندارد و قبل از زمستان دانه می‌دهد در حالی که جو پائیزه در پائیز کشت می‌شود و محتاج سرمای زمستان است.

خاستگاه واقعی جو هنوز ناشناخته است. اما بسیاری از محققین، خاستگاه این گیاه را کوه‌های زاگرس در غرب ایران، آناتولی جنوبی و فلسطین می‌دانند.

بر پایه نظریه والیوف، مبداء جوی ریشک دار و غلاف دار، کشور اتیوپی و شمال آفریقا و مبداء نوع بدون ریشک، ریشک کوتاه و کلاهک دار، آسیای جنوب شرقی، به ویژه چین، ژاپن و تبت است.

جو برای تعداد زیادی از مردمان نواحی سردسیر و خشک (به ویژه خاور میانه و شمال آفریقا) منبع غذایی مهمی به شمار می‌رود. البته امروزه بیشتر برای خوراک دام و تهیهٔ فراورده‌های تخمیری از این گیاه استفاده می‌کنند.

در خصوص واکنش به دما، سه نوع جو موجود است: نوع بهاره که به سرما حساس بوده و بنابراین در بهار کاشته می‌شود.

نوع پاییزه که در فصل پاییز کاشته می‌شود و تا فرا رسیدن فصل بهار، سنبله تولید نمی‌کند.

نوع حد واسط که نسبت به سرما مقاومت کمتری داشته و در نقاط نسبتاً گرمسیر در هر دو فصل بهار و پاییز کشت می‌شود. جوی بهاره و پاییزه را نمی‌توان همچون گندم بهاره و پاییزه که تفاوت دانه آنها کاملاً مشخص است، تشخیص داد.

جوی پاییزه در بسیاری از نواحی نیمه خشک که بارندگی آنها غالباً در فصول گرم سال (بهار و تابستان) انجام می‌شود، تقریباً ۱۰ تا ۱۴ روز زودتر از گندم پاییزه کاشته می‌شود. جوی بهاره را هم تا آنجا که امکان دارد باید زودتر کاشت.

البته جو نسبت به سرمای بهاره (دمای زیر صفر) نسبت به گندم حساس تر است. کشت زودتر جوی بهاره سبب می‌شود که محصول جو قبل از فرا رسیدن ایام گرم و خشک، برسد.

تأخیر در کشت جو سبب لاغری دانه، عملکرد پایین و… می‌شود.

به جنس هاردیوم متعلق است . در هندوستان جو در نواحی شمالی کشور رشد می کند.

درصد ترکیبات

۵/۱۲رطوبت
۳/۶۹ کربوهیدرات
۵/۱۱ پروتئین
۳/۱ چربی ها
۵/۱ مواد معدنی
۹/۳ فیبر

محتوای لایزین کل پروتئین این محصول اندک است . ارزش زیستی پروتئین این محصول به نسبت در هنگام آسیاب، جودوسر تمیز شده درکوره پخته شده و خشک شده و لیپاز از کار می افتد .

این مرحله به عنوان ماندگاری که اسیدهای چرب نامطلوب آزاد نیستند ، شناخته می شوند. تثبیت را خشک کرده و پوسته را دو نصف میکنند،

بلغور جو صیغل داده شده پس از جدا کردن گردو غبار از آنها به صورت اریب بریده شده و در نتیجه هر دانه ۴ تا ۵ تکه می شود که هر کدام از آنها pinhead (سه سنجاق) می گویند این محصول مورد آسیاب قرار گرفته و آرد جودوسر تولید می شود. میانگین بازده پودر (آرد ) جو دو سر ۵۷% است.

آرد جو دو سر از پودر سه سنجاق یا از جو دو سر کامل برش نخورده توسط حرارت دادن جو دو سر در بخار پز پختن محصول به شکل داغ و مرطوب در میان غلطک های سنگین و خشک کردن نهایی آرد حاصل میشود.

در جو دو سرمقادیر قابل توجه ای از بتاگلوکان ها را در لایه های ضخیم زیر لایه آلرون داراست. محصولا جو دو سر مثل سبوس جو دوسر سرشار از فیبر خوراکی است که سرم کلسترل را کاهش می دهند.

جو دو سر حاوی فیبر محلول بتاگلوگان ها به همراه اسیدهای صفراوی و مواد استروئیدی است که توسط دفع بدنی یا سنتز کاسترل ممکن است کاهش پیدا کند. بتاگلوگان ها چسبندگی فیبر غذا را کاهش داده و بنابراین ژلاتینه شدن کمی دارند.

پودر جو دو سر توسط مخلوط کردن با آب داغ به عنوان فرنی برای صبحانه مصرف می شود . پودر جو دو سر در نهایت، پساز پخته شدن به منظور خوردن آماده و در دسترس است . بعضی از آردهای خوب به صورت مخلوط پودر غلات مورد استفاده اند. سبوس جو دو سر به عنوان فیبر جیره یا مورد استفاده است.

خواص داروئی:

جو معمولا به سه صورت در بازار عرضه می شود
۱) جو پوست نکنده که هنوز سبوس آن جدا نشده
۲)جو پوست کنده که پوست آن گرفته شده است
)۳جو سفید که پوست وسبوس آن گرفته شده است و بنام جو مرواریدی معروف است .
جو از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است
۱)غذایی بسیار مقوی است .
۲)خاصیت نرم کننده دارد . و ملین می باشد
۳)در قدیم از جو زیاد استفاده می کردند .
۴)برای نقرس مفید است .
۵)جوشانده جو داروی خوبی برای مبتلایان به تب و کم خونی و سوء هاضمه است .
۶)ماء الشعیر برای درمان سل ،‌زخم های ریوی و سردرد گرم مفید است .
۷)ماء الشعیر خون ساز است و زود هضم می شود.
۸)ماء الشعیر را با خشخاش کوبیده برای سردرد مفید است .
۹)برای درمان نقرس پماد در جو را با آب بر روی قسمت های دردناک بگذارید .
۱۰) جو را با شکر مخلوط کرده غذای خوبی برای اطفال است .
۱۱)بیسکوبیت جو بهترین دارو برای درمان یبوست است و حتی نفخ و شکم درد را از بین می برد.
۱۲)سرد مزاجان باید جو را با شکر بخورند.
۱۳)کشک الشعیر برای مزاج های گرم و اسهال های صفراوی مفید است .
۱۴)برای برطرف کردن گلو درد و ورم گلو کشک الشعیر را قرقره کنید .
۱۵)برای پائین آرودن کلسترول از جو استفاده کنید .
۱۶)جو چون دارای پروتئاز می باشد بنابراین از سرطان جلوگیری می کند .

برخی دیگر از خواص دارویی جو:

• به هضم غذا کمک می‌کند.

• سطح کلسترول بد را کاهش می‌دهد.

• از ابتلا به بیماری‌های قلبی – عروقی پیشگیری می‌کند.

• از نارسایی قلبی پیشگیری می‌کند.

• از ابتلا به دیابت جلوگیری می‌کند.

غله جو به خاطر داشتن فیبر رژیمی فراوان، به هضم غذا کمک بسیار خوبی می‌کند. این ماده غذایی با تحریک باکتری‌های مفید در روده خطر ابتلا به هموروئید و سرطان روده را کاهش می‌دهد. جو حاوی یک ماده پایین آورنده کلسترول، به نام “اسید پروپیونیک ” است که توسط فیبر نامحلول موجود در خود تولید می‌شود.

جو برای سلامت قلب نیز دارای خواص فراوانی است. این ماده غذایی از آن‌جا که سطح کلسترول را کاهش می‌دهد، موجب کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی – عروقی و نارسایی‌های قلبی نیز می‌شود.

جو سرشار از ماده معدنی منیزیم است و کمبود منیزیم نیز باعث افزایش مقاومت سلول به انسولین شده و به بالا رفتن قند خون و در نتیجه دیابت منجر می‌شو د.

Sabzine_ebtekar@yahoo.com

www.newfarmeurmiya.wordpress.com

dr “alireza farajzadeh

محقق بیو تکنولوژی / استاد علی رضا فرجزاده

برچسب‌ها: آنتی اکسیدان ها